جواد دانش
عضو هیئت علمی
1395/1/28 شنبه عضو هیئت علمی   جواد دانش
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

مشخصات:  استادیار پژوهشی و عضو هیئت علمی و مسئول دفترپژوهش پژوهشکده فلسفه و کلام اسلامی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
مدرک تحصیلی: دکترای فلسفه دین و مسائل کلامی جدید.
سوابق پژوهشی
کتاب‌ها
1. دین و اخلاق: بررسی انحاء وابستگی اخلاق به دین، ناشر: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی(1392).
2. ارادۀ آزاد (ترجمه)، از توماس پینک، انتشارات علمی- فرهنگی تهران (1393)
برخی مقالات
1. تأثیر فضائل و رذائل اخلاقی در معرفت الهی از دیدگاه ملاصدرا، نامۀ حکمت (علمی- پژوهشی)، ش15.
2. وابستگی معناشناسانه اخلاق به دین، پژوهش­های اخلاقی(علمی- پژوهشی)، ش6.
3. نسبت علم پیشین الهی و اختیار انسان از دیدگاه ملاصدرا، پژوهشنامه فلسفه دین (علمی- پژوهشی)، ش22.
4. تبیین و بررسی پلورالیسم دینی جان هیک ، انجمن معارف اسلامی(علمی- پژوهشی)، ش11.
5. ابتنای وجودشناسانه اخلاق به دین، پژوهشنامه فلسفۀ دین (علمی- پژوهشی)، ش20.
6. این­همانی شخصیت انسان­های رجعت­کننده، مشرق (علمی- پژوهشی).
7. حکمت خالده و وحدت متعالی ادیان، معرفت (علمی- ترویجی)، ش120.
8. ابتنای معناشناسانه اخلاق به دین، همایش بین­المللی اخلاق و ادیان، سال 91، قم، بنیاد بین­المللی اسراء.
9. اخلاق دینی خودسرانه یا ضابطه­مند؟ نقد و نظر(علمی- پژوهشی)، ش68.
10. ارائۀ مقالۀ اخلاق بر سرشاخۀ دین، سومین همایش بین‌المللی فلسفۀ دین معاصر(دین، اخلاق و فرهنگ)، هفدهم دی‌ماه 93.
عنوان طرح پژوهشی: خودفریبی اخلاقی
تبیین: همان‌گونه‌که ملاحظه می­نماییم گاه عامل‌های اخلاقی با وجود آگاهی از نادرستی برخی از افعال، این کارها را انجام می‌دهند و درمقابل از مبادرت به بسیاری از افعالی که خود نیز به حُسن و درستی آنها باور دارند امتناع می­ورزد، چه اینکه بسیاری از ما به‌رغم آگاهی ازقبح اعمالی چون غیبت، دروغ­گویی، سوءظن و...باز هم آنها را انجام می­دهیم. این در حالی است که به‌نظر می‌رسد میان علم و معرفت عامل و صدور فعل از وی تناسبی وجود دارد و اساساً انسان‌ها به مقتضای علم خود، عمل می­کنند! گرچه متفکران  معدودی چون سقراط منکر چنین شکافی میان معرفت و فعل اخلاقی بوده­اند، اما فیلسوفان و روانشناسان اخلاق و نیز آموزه­های دینی ضمن پذیرش آن، مولّفه­­های متعدّدی مانند ضعف اراده، اهواء نفسانی، شیطان یا دنیا، تضاد منافع، عقل حسابگر، فقدان عقلانیت، و عاطفه­محوری و تبعیت از خوشایندها و بدآیندها بجای مصالح و مفاسد درازمدت را در بروز چنین رخنه­ای تاثیرگذار دانسته­اند که البته برخی از آنها قابل تحویل به دیگری به‌نظر می‌رسد . اما یکی از مهم‌ترین این عوامل عبارت ‌است از «خودفریبی» عامل اخلاقی و ایجاد باورهایی در تضاد با باورهای اولیه خود؛ بدین­ترتیب فرد می­کوشد تا به نحوی خود را فریفته و از کمند باورهای حقیقی و بالفعل خود بگریزد تا درنتیجه زمینه میل و انگیزش ثانوی نسبت به افعال دلخواهش فراهم آید.
درخودفریبی با دو پارادوکس مواجهیم. مسئله نخست عبارت‌ ‌است از اینکه عامل از یکسو به عنوان فریبنده به گزاره صادق P و ازسوی دیگر درمقام فریفته به برنهاده کاذب P ~ اعتقاد دارد؛ که به این مشکل همزمانی باورهای متناقض در شخص واحد، پارادوکس ایستا یا حالتی گفته می­شود، زیرا به‌نظر می‌رسد که تصدیق و اعتقاد آگاهانه و همزمان به یک گزاره و نقیض آن برای ذهن ناممکن می­باشد. توضیح مختصر آنکه لازمة فریفته‌شدن جهل و متعاقباً اعتماد فریفته به فریب­دهنده به سبب این جهل می‌باشد؛ بنابراین درحالی‌که نباید فریفته آگاه باشد که «الف ب است»، لازم است که فریب­دهنده به گزاره «الف ب است» معرفت داشته باشد تا فریب خود را محقق سازد.حال از آنجا که در خودفریبی فاعل و قابل موضوع، شخص واحدی است، لازم می‌آید که او هم معرفت داشته باشد و هم فاقد آگاهی و معرفت باشد. در اینجاست که به‌دلیل «آرزواندیشی» و تمایل فرد به اینکه الف ب باشد از بین شواهدی که به سود «الف ب است» و قرائنی که به سود «الف ب نیست» وجود دارد تنها به شواهد دستة اول توجه خواهد کرد.
اما مسئله دوم آن است که اصلاً چگونه ممکن است که انسان به عنوان فریبنده، به‌طور‌آگاهانه و ارادی خود را بفریبد و به باور کاذبی اقناع نماید؟ این مشکل را پارادوکس پویا یا روشی می­نامند. به عبارت دیگر، چگونه امکان دارد که نفسی که به جهت فریبکار‌بودن از قصد مخادعه آگاه است، درعین حال از این قصد و انگیزه فریبکارانه خود ناآگاه شده و فریب بخورد؟
 در این پژوهش تلاش می‌شود که علاوه بر بررسی دو پارادوکس مذکور در متون دینی و سنت فلسفی اسلامی و فلسفه غرب، عوامل، چیستی و نسبت خودفریبی با موضوعات مهمی چون مسئولیت اخلاقی مورد بررسی قرار گیرد. بنابراین پرسش اصلی پژوهش آن است که چگونه باورهای متناقض در یک فرد جمع می‌شود؟ و مهم‌ترین پرسش فرعی نیز عبارت‌ ‌است از این که آیا عامل خودفریب دارای مسئولیت اخلاقی است؟
 
 
فايلها
danesh[1].pdf 34.199 KB
 
امتیاز دهی
 
 

بيشتر

پربازدید‌ترین مطالب

مطالب مرتبط

پربازدید‌ترین مطالب

مطالب مرتبط
بيشتر
[Control]
تعداد بازديد اين صفحه: 726
بيشتر

آدرس: قم - میدان شهدا - خیابان معلم  پژوهشگده فلسفه و کلام
تلفن: 371160 - 025  داخلی 1388
ایمیل: phil.theo@isca.ac.ir

بيشتر
بيشتر
بيشتر
پنجشنبه 24 مهر 1399 12:06:35
خانه | بازگشت |
Guest (PortalGuest)

پژوهشکده فلسفه و کلام
مجری سایت : شرکت سیگما